Kasteel Lipnice nad Sázavou

Kasteel Lipnice: de stenen wachter van Vysočina

Kasteel Lipnice werd in de 14e eeuw gebouwd op een rotsachtige heuveltop. De strategische ligging was geen toeval: vanaf deze plek kon de omgeving goed worden bewaakt. Zeven eeuwen lang was het kasteel in handen van verschillende adellijke families, waaronder de heren van Lichtenburk en de familie Trček uit Lípa. Het oorspronkelijke laatgotische kasteel werd later gedeeltelijk aangepast in renaissancestijl. Ook de kapel van Sint-Laurentius kreeg in de loop der eeuwen een barokke uitstraling.

Een dramatisch moment in de geschiedenis van Lipnice vond plaats in 1869, toen een grote brand het kasteel zwaar beschadigde. Pas in de 20e eeuw begon de wederopbouw. Tegenwoordig is kasteel Lipnice opengesteld voor bezoekers en kun je er niet alleen de historische architectuur ontdekken, maar ook genieten van een spectaculair uitzicht over het glooiende landschap van Vysočina.

Uitzicht vanaf de Samson-toren

Een van de hoogtepunten van een bezoek is de beklimming van de Samson-toren. Vanaf het ongeveer 40 meter hoge uitkijkpunt kijk je uit over de bossen, heuvels en het romantische landschap rondom Lipnice. Bij helder weer kun je zelfs de Sněžka zien, met 1.603 meter de hoogste berg van Tsjechië, gelegen in het Reuzengebergte.

Het kasteel heeft bovendien een aantal mooie legendes. Zo vertelt een van de verhalen over een verborgen schat die ergens onder het kasteel zou liggen, bewaakt door een skelet met diamanten ogen. Een andere legende gaat over Samson, een wrede ridder die gevangen jonge vrouwen in een ondergrondse ruimte zou hebben opgesloten.

Wandeling naar het National Eavesdropping Monument

Lipnice is meer dan een kasteel: In de omliggende bossen liggen oude granietgroeven met bijzondere kunstwerken en in het dorp herinneren verschillende plekken aan de beroemde Tsjechische schrijver Jaroslav Hašek, de geestelijk vader van de goede soldaat Švejk.

Wie natuur en cultuur graag combineert, kan vanaf Lipnice een bijzondere wandeling maken naar het National Eavesdropping Monument (Národní památník odposlechu). De route voert door het bos en langs voormalige, deels ondergelopen granietgroeven.

Onderweg kom je drie indrukwekkende in steen uitgehouwen reliëfs tegen: Bretschneiders Oor, de Gouden Ogen en de Mond der Waarheid. De werken zijn gemaakt door beeldhouwer Radomír Dvořák en vormen samen een bijzondere openluchtgalerij in het landschap.

De sculpturen verwijzen naar thema's als afluisteren, toezicht en controle en sluiten daarmee aan bij de geschiedenis en de erfenis van Jaroslav Hašek en zijn beroemde satirische wereld van Švejk. De Mond der Waarheid is geïnspireerd op de beroemde Bocca della Verità in Rome. De reliëfs zijn niet zomaar kunstwerken langs een wandelpad: juist de combinatie van stille bossen, oude steengroeven en monumentale gezichten in de rots maakt deze wandeling bijzonder.
 

In de voetsporen van Jaroslav Hašek

Lipnice nad Sázavou is onlosmakelijk verbonden met Jaroslav Hašek (1883–1923), een van de bekendste Tsjechische schrijvers en de auteur van De lotgevallen van de brave soldaat Švejk. Hašek woonde de laatste jaren van zijn leven in Lipnice en schreef hier een groot deel van zijn beroemde roman. Hij overleed er op 3 januari 1923, voordat hij het werk volledig kon afronden.

Zijn aanwezigheid is nog altijd voelbaar in het dorp. Zo vind je bij het kasteel en in Lipnice verschillende verwijzingen naar de schrijver en zijn bekendste personage. Ook het Hostinec U České koruny, direct onder het kasteel, speelt een belangrijke rol in het verhaal. Hašek verbleef hier en de herberg is nog altijd in gebruik. De zaak wordt gerund door nakomelingen van Jaroslav Hašek en ademt nog altijd de sfeer van de schrijver. In het interieur vind je onder meer een tegelkachel, een piano en herinneringen aan Hašek. Op het menu staan traditionele Tsjechische gerechten.

Naučná stezka Haškova cesta