Wybierz się na wycieczkę do regionu Moraw Wschodnich, gdzie ponat 130 lat temu Tomáš Baťa założył największą firmę obuwniczą wszechczasów – firmę Baťa. Zobacz największą kolekcję obuwia w Europie Środkowej, poznaj wyjątkowy świat filozofii Baty, od produkcji i prowadzenia biznesu po studia filmowe w Zlinie. Podziwiaj wieżowiec Baty z unikalną windą oraz biurem wyposażonym w umywalkę i klimatyzację – rarytasami, których nie znajdziesz nigdzie indziej w Czechach.

Tomáš Baťa 150: Amerykański sen, który rozpoczął się na Morawach Wschodnich

Za fenomenalnym rozwojem miasta Zlin stoi przedsiębiorca Tomáš Baťa, który ucieleśniał czeską wersję amerykańskiego snu o sukcesie. To dzięki niemu na deskach kreślarskich najlepszych ówczesnych architektów i urbanistów powstała nowoczesna forma miasta. Zlin to miasto zbudowane na innowacyjnej w tamtych czasach idei, że może istnieć miasto, w którym praca i życie pozostają w harmonii. Czy pomysł się powiódł? Oceń sam z perspektywy wieżowca Baty. Z tarasu można zobaczyć nie tylko cały kompleks fabryczny i centrum miasta, ale także typowe domki Baty z czerwonej cegły, które Baťa zbudował dla swoich pracowników, rozrzucone na zboczach wzgórz górujących nad miastem.
 
W 2026 roku Czechy upamiętniają 150. rocznicę urodzin przedsiębiorcy i wizjonera Tomáša Baty, założyciela znanej na całym świecie firmy obuwniczej Baťa. Ta ważna rocznica została również wpisana do Kalendarza jubileuszowego UNESCO, a w trakcie roku będzie upamiętniona wystawami, wydarzeniami kulturalnymi oraz programami poświęconymi tej tematyce, przede wszystkim w mieście Zlín, które Baťa uczynił nowoczesnym centrum przemysłowym i architektonicznym.

Rocznica urodzin Tomáša Baty będzie okazją do zapoznania się z historią czeskiej przedsiębiorczości, architektury i urbanistyki, a jednocześnie przypomni o dziedzictwie marki Baťa, która ze Zlína rozprzestrzeniła się na cały świat.

Zlin Baty

Poznaj podczas wycieczki do Zlina architekturę domów Baty, willi reżyserskich i całego przemyślanego systemu produkcyjnego Baty lub Miejsce Pamięci Tomáša Baty. Zobaczysz piękne miejsca, do których będziesz chciał wrócić.


Możesz zacząć na przykład od wystawy Zasada Baty (Princip Baťa) w budynku 14|15 Instytutu Baty, w którym mieści się Muzeum Moraw Południowo-Wschodnich. Zobaczysz tu między innymi największą kolekcję obuwia w Europie Środkowej, od maleńkich butów japońskich gejsz po potężne buty największych koszykarzy świata. Poznasz filozofię biznesu Baty, produkcję, sklepy, reklamy i pracę zlinskich studiów filmowych.


Następnie udaj się do Budynku nr 21, tak zwanego wieżowca Baty (Baťův mrakodrap) z 1938 roku, jednego z pierwszych budynków wysokościowych w Europie tamtych czasów. Budynek ma 17 pięter, a na każdym z nich znajdowała się przestrzeń typu open space dla około 200 pracowników.  Rarytasem, którego nie zobaczysz nigdzie indziej w Czechach, jest winda i biuro szefa firmy Baťa z umywalką i klimatyzacją!


Funkcjonalistyczny budynek Miejsca Pamięci Tomáša Baty wznosi się wysoko nad Zlinem. Z zewnątrz budynek wygląda jak lśniący kryształ, a jego bryła uderzająco przypomina typowy charakter budynków fabrycznych. Wewnątrz dominują funkcjonalistyczne schody w kształcie litery Z oraz model samolotu Junkers, w którym zginął Tomáš Bat'a.
 
W ramach obchodów 150. rocznicy urodzin Tomáša Baty w 2026 roku w Muzeum Tomáša Baty powstała nowa ekspozycja „Miasto marzeń”. Interaktywna wystawa przedstawia wizję nowoczesnego miasta autorstwa Bat'y, jego filozofię biznesową oraz współpracę z architektem Františkiem Lýdiem Gahurem, autorem pomnika, który przyczynił się do powstania unikalnego charakteru miasta Zlín.


Warto również odwiedzić willę Tomáša Baty z 1911 roku. Przedsiębiorca chciał zbudować wygodną rezydencję dla siebie i swojej rodziny, w której mógłby się zrelaksować i wciąż widzieć swoją fabrykę. I udało mu się to! Fundacja Tomáša Baty, która obecnie ma tu swoją siedzibę, oferuje indywidualne i grupowe zwiedzanie willi z profesjonalnym komentarzem na temat jego życia, historii firmy Bat'a, jak również historii domu.

Baťa Villa,  Dominik Bachůrek
Zlín oferuje również inne ciekawe wille związane z postaciami z epoki Baťi i historią miasta. Można zwiedzić willę Čipera z wystawą poświęconą międzywojennej architekturze firmy Baťa, autentycznie zachowaną willę Zikmunda upamiętniającą słynnego podróżnika Miroslava Zikmunda lub funkcjonalistyczną willę Vavrečka. Ta ostatnia przyciąga również miłośników dobrego jedzenia dzięki restauracji La Villa, wyróżnionej gwiazdką Michelin. Wszystkie wille tworzą razem wyjątkowy przewodnik po historii, architekturze i współczesnej gastronomii Zlína.

A co z tak zwanymi domkami Baty, typowymi budynkami z cegły, które można zobaczyć chyba z każdego punktu widokowego w mieście Zlin? W czasie ich budowy była to koncepcja rewolucyjna. Domy z ogródkiem i typową fasadą wybudowano dla robotników pracujących w fabrykach Baty. Baťa chciał, by jego pracownicy nie męczyli się dojazdami do pracy, dlatego zapewnił im zakwaterowanie jak najbliżej miejsca pracy. W ówczesnych czasach domy zapewniały im wysoki standard życia! Obecnie domki Baty są unikalnym zabytkiem Zlina, który można podziwiać z zewnątrz.


Wybierasz się w podróż z dziećmi? W takim razie udaj się nieco dalej za miasto do ZOO Zlín, by zapewnić im masę wrażeń.

Ostatnią naszą propozycją w Zlinie są studia filmowe, które pierwotnie służyły do kręcenia reklam dla firmy Bata.  Odwiedź miejsca, w których kręcono legendarne czeskie filmy i poznaj historię kina.

Kanał Baty (Baťův kanál): miejsce do aktywnego wypoczynku

Historyczna droga wodna, niegdyś używana do transportu węgla, jest obecnie jedną z głównych atrakcji regionu.  Od maja do września można skorzystać z grupowych rejsów rekreacyjnych po Kanale Baty, które uzupełniają programy krajoznawcze i gastronomiczne, lub wynająć łódź i wybrać własny program i tempo. Jest to jedno z niewielu miejsc, w których można sterować łodzią bez licencji kapitana.

Teren wzdłuż Kanału Baty nadaje się do uprawiania turystyki rowerowej. Biegnie wzdłuż niego główna ścieżka rowerowa o długości ponad 80 km, która prowadzi z Kromieryża do Hodonína. Łączą się z nią okoliczne szlaki i trasy, w tym Morawskie Szlaki Wina.

Luhačovice: uzdrowisko przynoszące relaks

Niedaleko Zlina znajdują się Luhačovice, gdzie Tomáš Bat'a i jego rodzina jeździli na pobyty uzdrowiskowe. Rozpocznij zwiedzanie w samym sercu uzdrowiska, w nowo wyremontowanej hali Vincentka ze źródłem uzdrowiskowym o tej samej nazwie. Skosztujesz tutejszej wody leczniczej? Gorąco polecamy! Nieopodal hali można podziwiać drewniane budynki uzdrowiskowe Dušana Jurkoviča i odpocząć w przyjemnym parku zdrojowym.

Tomasz Bata, szewc, przedsiębiorca i wizjoner

Tomasz Bata, szewc, przedsiębiorca i wizjoner

Obejrzyj swoje buty... Jeśli widnieje na nich marka Bata, masz na nogach produkt, którego historia sięga aż do Austro-Węgier do 1894 roku. Wtedy to w Zlínie młody szewc Tomasz Bata wraz ze swoją siostrą i bratem założyli firmę obuwniczą, która w ciągu kilku dziesięcioleci rozrosła się na cztery kontynenty, a dziś buty marki Bata możesz kupić w dziesiątkach miast na całym świecie. Czy wydaje Ci się to inspirujące? Czytaj dalej, to jeszcze nie wszystko.
Czytaj więcej

FAQ