Tsjechische planetaria en science centra

Van sterrenstelsels en zwarte gaten tot aardbevingen, het menselijk lichaam en spectaculaire natuurkundige experimenten: in de Tsjechische planetaria en science centra wordt wetenschap een belevenis. Ontdek interactieve musea en observatoria in Praag, Brno, Ostrava, Liberec, Hradec Králové, Pilsen en Olomouc.

Wetenschap ontdekken tijdens een stedentrip of gezinsvakantie? In Tsjechië kan dat op verrassend veel manieren.

Planetum in Praag: Ontdek de sterrenhemel.
Het Štefánik-observatorium in Praag: Bekijk het heelal en meteorieten.
VIDA! Science Centrum in Brno:Experimenteer met natuurkundige fenomenen.
Het planetarium in Brno: Verken de wereld van sterren en nevels.
Pevnost Poznání in Olomouc:Combineer wetenschap met geschiedenis in een voormalig militair fort.
Het observatorium en planetarium van Ostrava: Bewonder een indrukwekkende sterrenhemel in een van de grootste planetaria van Tsjechië.
Svět Techniky in Ostrava: Ontdek wetenschap en technologie in het bijzondere industriële decor van Dolní Vítkovice.
QLANDIA en het iQPplanetárium in Liberec: Beleef meer dan 400 interactieve experimenten en ontdek de ruimte.
Het observatorium en planetarium van Hradec Králové: Bekijk de sterrenhemel en leer meer over astronomie en natuurwetenschappen.
Techmania Science Center in Pilsen: Ontdek door experimenten hoe natuurkunde, technologie, mens en dier functioneren.

Een familievakantie naar Tsjechië: Leukste dingen om te doen

Planetum: sterren kijken in Praag

In het groene Stromovka-park in Praag bevindt zich Planetum, een van de opvallendste planetaria van Tsjechië. De grote koepel heeft een diameter van 23 meter en biedt plaats aan ongeveer 210 bezoekers. Dankzij moderne projectietechnologie wordt de volledige koepel gebruikt om de sterrenhemel en indrukwekkende beelden van het heelal te tonen.

Een bezoek aan Planetum is een bijzondere manier om het universum te ontdekken, ongeacht het weer buiten. Overdag of 's avonds, bij bewolking of onder een heldere hemel: binnen wacht altijd een indrukwekkende sterrenhemel. Films en programma's worden rondom de bezoekers geprojecteerd, waardoor het lijkt alsof je midden in de ruimte zweeft. Het programma is voornamelijk in het Tsjechisch, maar bij verschillende voorstellingen is op verzoek Engelse nasynchronisatie beschikbaar.

Praag opent grootste en modernste LED-planetarium ter wereld, 27 juni 2025

Štefánik-observatorium op de Petřínheuvel

Ook in Praag, op de bekende Petřínheuvel, staat het Štefánik-observatorium. Het observatorium werd aan het begin van de 20e eeuw gebouwd en richt zich al meer dan honderd jaar op het toegankelijk maken van astronomie en natuurwetenschappen.

Een van de hoogtepunten is het observeren van hemellichamen door de grote telescopen. Bij helder weer vinden er gedurende het hele jaar openbare observaties plaats, zowel overdag als 's nachts. Daarnaast zijn in het observatorium historische astronomische instrumenten te bekijken en is er een permanente tentoonstelling over astronomie.

Bijzonder is het meteorietenmuseum, waar bezoekers meer leren over stenen uit de ruimte. Sommige meteorieten mogen zelfs worden aangeraakt. Daarmee is het observatorium niet alleen interessant voor liefhebbers van sterrenkunde, maar ook voor gezinnen en iedereen die nieuwsgierig is naar de ruimte.

Met de Prague Visitor Pass kun je gratis het Štefánik-observatorium bezoeken.

VIDA! Science Centrum in Brno

In Brno, de hoofdstad van Zuid-Moravië, staat wetenschap centraal bij VIDA! Science Centrum. Hier geldt één belangrijke regel: aanraken mag. Het interactieve science centrum op het beursterrein van Brno telt meer dan 175 installaties waarmee bezoekers zelf natuurkundige en natuurlijke fenomenen kunnen ontdekken.

Er zijn experimenten en objecten rond uiteenlopende onderwerpen. Zo zijn er onder meer een aardbevingssimulator, een model van het menselijk hart, röntgenbeelden, een oceaan in een fles, een mierenkolonie en een archeologische zandbak. De interactieve opzet maakt VIDA! bijzonder geschikt voor gezinnen met kinderen.

Naast de vaste installaties zijn er regelmatig wetenschappelijke shows, workshops, 3D-films en speciale programma's. Bij verschillende objecten zijn Engelstalige en Duitstalige beschrijvingen beschikbaar.

Planetarium Brno

Niet ver van het centrum van Brno ligt hetplanetarium van Brno. Hier komen astronomie, technologie en spectaculaire beeldprojecties samen. Een computergestuurde projectie toont de sterrenhemel, terwijl films bezoekers meenemen naar uiteenlopende werelden: van de oceaanbodem en het menselijk lichaam tot de microwereld, de macrokosmos en verre toekomst.

In het aangrenzende exploratorium bevindt zich de tentoonstelling Nevelrijk, gewijd aan de fascinerende wereld van gloeiende gassen en interstellaire materie. De tentoonstelling laat zien hoe nevels ontstaan en welke rol ze spelen in de levensloop van sterren. Dankzij moderne astronomische apparatuur zijn hier indrukwekkende beelden van nevels uit het heelal te bewonderen.

Voor bezoekers die geen Tsjechisch spreken, zijn in overleg Engelstalige programma's of Engelse audiobegeleiding mogelijk.

Pevnost Poznání in Olomouc

In Olomouc, in Moravië, bevindt zich een science centrum op een bijzondere historische locatie. Pevnost Poznání, oftewel het Fort van Kennis, ligt in het voormalige militaire complex Korunní Pevnost. Het gebouw met zijn karakteristieke houten constructie maakte ooit deel uit van de verdedigingswerken van de stad.

Tegenwoordig is het fort een centrum voor wetenschap en informele educatie. Vier interactieve tentoonstellingen laten bezoekers op een speelse manier kennismaken met natuurkunde, scheikunde, biologie en andere wetenschappen. Verspreid over de tentoonstellingen zijn tientallen originele interactieve objecten te vinden, waarvan verschillende in de eigen werkplaatsen van het fort zijn gemaakt.

Experimenteren staat centraal. In speciale workshops kunnen kinderen bijvoorbeeld zelf een vulkaan of zonnestelsel bouwen. Daarmee is Pevnost Poznání een aantrekkelijke bestemming voor gezinnen die tijdens een bezoek aan Olomouc cultuur, geschiedenis en wetenschap willen combineren.

Voor rondleidingen in een andere taal is het verstandig vooraf contact op te nemen; Engelstalige begeleiding is op aanvraag mogelijk.

Observatorium en planetarium in Ostrava

Aan de westelijke rand van Ostrava, in Silezië, bevindt zich een observatorium met een van de grootste planetaria van Tsjechië. Het observatorium is verbonden aan de plaatselijke technische universiteit en combineert astronomie met lezingen, filmvoorstellingen en culturele programma's.

Na een renovatie beschikt het planetarium over comfortabele zitplaatsen, een vernieuwde koepel en moderne projectietechnologie. Het resultaat is een zogenoemd hybride planetarium, waarin digitale projectoren worden gecombineerd met een optomechanisch systeem.

De koepel zorgt voor een bijzonder realistische sterrenhemel. Het ontbreken van een vlak plafond en de projectie over de volledige hemel creëren het gevoel midden in het heelal te staan. Bij helder weer zijn ook echte hemellichamen door de telescopen van het observatorium te bekijken.

Svět Techniky in Ostrava

Ook Svět Techniky in Ostrava is een aanrader voor nieuwsgierige bezoekers. Het science centrum ligt in het indrukwekkende industriële complex Dolní Vítkovice, een voormalige industriële site die tegenwoordig een van de meest bijzondere culturele en educatieve locaties van Tsjechië is.

De combinatie van wetenschap, techniek en industrieel erfgoed geeft het centrum een uniek karakter. Een deel van de tentoonstellingen bevindt zich namelijk in een historische fabriek, waardoor een bezoek niet alleen leerzaam maar ook architectonisch bijzonder is.

Svět Techniky bestaat uit verschillende interactieve werelden, waaronder de Children's World, World of Science and Discovery, World of Civilisation en World of Nature. Experimenteren, ontdekken en zelf ervaren staan centraal. Daarnaast zijn er een 3D-bioscoop met een groot scherm en een Wetenschappelijk Theater, waar wetenschappelijke principes op een spectaculaire manier worden gedemonstreerd.

Bij de tentoonstellingen zijn Engelstalige en Poolstalige beschrijvingen beschikbaar. Voor groepen kan op verzoek een Engelstalige gids worden geregeld.

iQLANDIA en iQPplanetárium in Liberec

In Liberec in Noord-Bohemen wacht een van de grootste interactieve science centra van Tsjechië: iQLANDIA. Meer dan 400 interactieve objecten zijn verdeeld over ruim tien tentoonstellingen. De onderwerpen variëren van technologie en natuurwetenschappen tot het menselijk lichaam en alledaagse uitvindingen.

Bezoekers leren hier niet alleen hoe de wereld werkt, maar kunnen wetenschappelijke fenomenen ook zelf ervaren. Zo is er bijvoorbeeld een simulator waarmee de ervaring van een aardbeving wordt nagebootst.

Onderdeel van iQLANDIA is het iQPplanetárium, waar voorstellingen over het heelal, ruimtevaart en natuurwetenschappen worden vertoond. Tijdens de programma's is er bovendien aandacht voor actuele gebeurtenissen aan de sterrenhemel.

Het science centrum is grotendeels rolstoeltoegankelijk en beschikt over parkeergelegenheid, een restaurant en de iQshop. Voor internationale bezoekers zijn in overleg Engelstalige en Duitstalige rondleidingen mogelijk.

Observatorium en planetarium van Hradec Králové

Aan de zuidelijke rand van Hradec Králové, een van de belangrijkste steden van Oost-Bohemen, liggen het observatorium en planetarium van Hradec Králové. Hier staan sterren, planeten en andere hemellichamen centraal.
Bij helder weer worden regelmatig observaties van de nachtelijke hemel en de zon georganiseerd. Ook zijn er demonstraties met telescopen en activiteiten waarbij bezoekers meer leren over de sterren en planeten. Het programma wordt aangevuld met lezingen, tentoonstellingen en astronomische verhalen voor kinderen.

Het planetarium bevindt zich in een ronde zaal met een hellende tribune. De halve bolvormige projectiewand wordt volledig benut door een digitaal systeem met meerdere projectoren. Hierdoor ontstaat een indrukwekkende ruimtelijke sterrenhemel. Naast astronomische voorstellingen zijn er films en programma's over uiteenlopende wetenschappelijke onderwerpen.

Een Engelstalige gids kan vooraf worden geregeld.

Techmania Science Center in Pilsen

In Pilsen, in West-Bohemen, brengt Techmania Science Center wetenschap en technologie tot leven. Interactieve installaties nodigen bezoekers uit om zelf te experimenteren en te ontdekken hoe de wereld om ons heen functioneert.

De tentoonstellingen behandelen uiteenlopende onderwerpen. In het gedeelte Ingenieur wordt bijvoorbeeld duidelijk hoe wetenschap en technologie het dagelijks leven beïnvloeden. De tentoonstelling Mens en dier richt zich op de zintuigen, het lichaam en de mogelijkheden van mens en dier. Filmspelen laat vooral oudere kinderen kennismaken met de wereld van film en televisie.Door zelf te experimenteren worden natuurkundige principes begrijpelijk en verrassend. Techmania laat daarmee zien dat natuurkunde, techniek en wetenschap ook leuk en spectaculair kunnen zijn. Rondleidingen zijn beschikbaar in het Engels en Duits.