Ze behoren tot de grootste literaire namen ter wereld. Hoewel ze in verschillende periodes leefden en over uiteenlopende onderwerpen schreven, delen ze één belangrijke overeenkomst: ze kwamen allemaal uit Tsjechië. Denk aan Jaroslav Hašek, Franz Kafka, Milan Kundera, Bohumil Hrabal en Karel Čapek.
Franz Kafka
De wereldberoemde schrijver uit Praag
Franz Kafka (3 juli 1883 – 3 juni 1924) werd geboren in Praag in een Duitstalige Joodse gemeenschap. Veel van zijn verhalen spelen zich af in het historische centrum van de stad, waaronder het Joodse getto, Malá Strana en de Praagse Burcht. Zijn beroemde boeken zoals The Trial, The Castle, Amerika en het verhaal The Metamorphosis behoren tot de hoogtepunten van de wereldliteratuur.
Hij bracht het grootste deel van zijn leven door in de oude binnenstad van Praag. Zijn familie woonde onder andere in het huis U věže op de hoek van Maiselova en Kaprova straat. Vandaag is alleen de originele stenen poort nog over, met een herdenkingsplaquette. Later woonde de familie ook in het beroemde huis U Minuty op het Oude Stadsplein. Kafka studeerde aan het Duitse gymnasium in het Kinský Palace, waar tegenwoordig een deel van de National Gallery Prague gevestigd is.
Bezoekers kunnen vandaag ook het Franz Kafka Museum en diverse Kafka-locaties in de stad ontdekken.
Karel en Josef Čapek
De mannen achter het woord “robot”
De broers Karel Čapek en Josef Čapek behoren tot de belangrijkste figuren uit de Tsjechische cultuur. Karel was schrijver en toneelschrijver, terwijl Josef vooral bekend stond als schilder en illustrator. Karel schreef beroemde werken zoals R.U.R., Krakatit en The White Disease, evenals het charmante kinderboek Dashenka, or the Life of a Puppy.
Het was dankzij de broers dat de wereld het woord 'robot' leerde kennen. Hoewel velen denken dat Karel het woord bedacht voor zijn toneelstuk R.U.R., was het eigenlijk Josef die hem het idee gaf om dit woord te gebruiken voor kunstmatige arbeiders.
De broers woonden in Praag in de wijk Vinohrady. Hun invloed is ook zichtbaar in steden zoals Hradec Králové en het bergresort Špindlerův Mlýn.
In de voetsporen van Bohumil Hrabal
De boeken van Bohumil Hrabal (28 maart 1914 - 3 februari 1997) zijn wereldwijd geliefd en meerdere van zijn verhalen werden verfilmd tot klassiekers van de Tsjechische cinema.
Wie zijn leven wil ontdekken, kan twee bijzondere plaatsen bezoeken: de stad Nymburk en de wijk Libeň. Hrabal groeide op in de brouwerij van Postřižiny. Vandaag kunnen bezoekers hier nog steeds genieten van lokaal bier.
In Kersko, vlakbij Sadská, verbleef hij in zijn huisje met groene luiken, dat is gerenoveerd tot beschermd cultureel monument van Tsjechië en nu een tentoonstelling herbergt. De plek ademt de sfeer van Hrabals boeken. De museummedewerkers wilden de genius loci behouden en de ruimte er precies zo uit laten zien alsof de schrijver er zelf net een paar minuten geleden was vertrokken. Tot de originele meubels die ze hebben weten te redden behoren kasten, een spiegel, een ladekast, planken, een kapstok en kleine meubelstukken.
In Praag was Hrabal bovendien vaak te vinden in de beroemde bierhal U Zlatého Tygra, waar hij ooit zelfs een biertje dronk met Bill Clinton.
In het Na Bulovce-ziekenhuis, waar de schrijver op bijna 83-jarige leeftijd overleed op 3 februari 1997 na een val uit een raam op de vijfde verdieping van de orthopedische kliniek. Zijn dood, die plaatsvond terwijl hij de duiven voerde, is nog steeds in mysterie gehuld.
Naar Brno op zoek naar Milan Kundera
Milan Kundera (1929–2023) is een van de bekendste schrijvers van Tsjechische afkomst. Hoewel hij later Frans staatsburger werd en lange tijd in Parijs woonde, ligt zijn oorsprong in Brno. In Brno bevindt zich de Milan Kundera Library in de Moravian Library. Zijn bekendste werken zijn onder andere The Joke, Immortality en het wereldberoemde The Unbearable Lightness of Being.
Jaroslav Hašek en de goede soldaat Švejk
Jaroslav Hašek (30 april 1883 - 3 januari 1923), die naar verluidt de Tsjechische ziel kon doorgronden en die met heel zijn hart van het leven genoot, schreef het legendarische boek 'Het lot van de goede soldaat Švejk'. Je kunt zijn levenspad volgen van Světlá nad Sázavou tot Lipnice nad Sázavou.
Hašek bezocht graag kroegen en cafés, waar hij de sfeer opsnoof en inspiratie opdeed voor zijn verhaal. De enige kroeg die nog aan Hašek herinnert, afgezien van restaurant U České koruny in Lipnice, dat eigendom is van zijn nakomelingen, is café U Muchů in Dolní Město. De gemeente heeft het omgebouwd tot een gemeenschapscentrum. In Praag zijn er verschillende restaurants naar Švejk vernoemd, evenals Hašeks geboortehuis aan de Školskástraat 16. Boven de ingang bevindt zich een gedenkplaat.
Andere Tsjechische auteurs om te ontdekken
Naast deze literaire iconen kent Tsjechië nog veel meer schrijvers en kunstenaars. Denk bijvoorbeeld aan illustrator Zdeněk Miler, de maker van het beroemde tekenfilmfiguur Krtek (het Molletje).
Andere bekende auteurs zijn Michal Viewegh, Patrik Ouředník en toneelschrijver Pavel Kohout.
De meest vertaalde Tsjechische schrijfster is Božena Němcová, auteur van het klassieke boek Babička (De Grootmoeder).
Ook de jongere generatie schrijvers, zoals Bianka Bellová, Kateřina Tučková en Leoš Kyša, trekt wereldwijd steeds meer lezers.
