KATEŘINA TUČKOVÁ: Brno i miejsca niezwykłych opowieści
Urodzona w Brnie Kateřina Tučková otrzymała prestiżową włoską nagrodę literacką Premio Libro d’Europa za powieść Žítkovské bohyně.
Jej twórczość wyrasta z Moraw i historii ludzi, na których życie wpłynęły wielkie wydarzenia dziejowe. Miejsca i regiony odgrywają więc w jej książkach kluczową rolę. Powieść Vyhnání Gerty Schnirch wiąże się z Brnem i przymusowym, brutalnym wysiedleniem tamtejszych Niemców w maju 1945 roku. Akcja Žítkovské bohyně rozgrywa się w regionie Kopanice w Białych Karpatach, gdzie góry od stuleci kształtowały codzienność mieszkańców. Inspiracją do powieści Bílá Voda stała się wieś o tej samej nazwie w Górach Złotych, w której działał klasztor będący miejscem internowania czeskich zakonnic.
Tučková regularnie wraca do bliskich sobie miejsc. Białe Karpaty pokochała za wyjątkową atmosferę, w której, jak mówi, wciąż pobrzmiewają historie karpackich znachorek. W Góry Złote przyciąga ją piękno krajobrazu i poczucie, że znalazła się „na końcu świata”.
Jako historyczkę sztuki fascynują ją również architektura i opowieści ukryte w poszczególnych miejscach. Urzekły ją choćby Mariańskie Łaźnie czy Liberec. Kiedy chce odpocząć od miejskiego zgiełku, wybiera Wysoczyznę albo czeskie pogranicze.
Jej polecane miejsca w Czechach:
Brno: Miasto nazywane morawskim Manchesterem, ważny ośrodek architektury funkcjonalistycznej, pełen młodzieńczej energii i dobrych adresów kulinarnych. Odbywają się tu również jedne z najpiękniejszych jarmarków bożonarodzeniowych w Czechach.
Białe Karpaty: Region na granicy czesko-słowackiej, w południowo-wschodniej części Moraw, słynący z malowniczych krajobrazów, storczykowych łąk i tajemniczych opowieści.
Góry Złote: Spokojny, mniej znany zakątek przy polskiej granicy, porośnięty rozległymi lasami.
Mariańskie Łaźnie: Uzdrowisko z eleganckimi kolumnadami, wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Bywali tu między innymi Goethe, Chopin i Mark Twain.
Liberec: Miasto o bogatej czesko-niemieckiej historii, którego symbolami są neorenesansowy ratusz i pobliski Ještěd. To także dobry punkt wypadowy do regionu słynącego ze szklarstwa i fascynującej Kryształowej Doliny.
Wysoczyzna: Łagodne, zalesione wzgórza i piękne miasta, takie jak Telcz oraz Žďár nad Sázavou, których najcenniejsze zabytki figurują na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.
MICHAL AJVAZ: Tajemnice Pragi i jej ukrytych zakątków
Michal Ajvaz urodził się w Pradze i nadal w niej mieszka. Jest laureatem licznych nagród literackich, w tym francuskiej Prix Utopiales Européen.
Choć jego opowieści rozgrywają się w miastach na całym świecie, Praga zajmuje w jego twórczości szczególne miejsce. Gdy osadza akcję w Czechach, wraca właśnie do niej. Nie traktuje jej jedynie jako tła. Doskonale znane ulice, zaułki i atmosfera miasta nadają jego historiom niepowtarzalny wymiar.
Praga jest więc naturalnym celem podróży dla tych, którzy chcą poczuć klimat jego książek. W powieści Druhé město rzeczywiste miasto przenika się z tajemniczą „drugą” Pragą. Czytelnik trafia między innymi na Petřín, na Malą Stranę, do kościoła św. Mikołaja, Klementinum czy na Rynek Staromiejski. Z kolei Prázdné ulice odsłaniają mniej znane oblicze miasta: jego obrzeża i dworce, ale też kawiarnie oraz wille. Właśnie po tych zapomnianych zakątkach i peryferiach Ajvaz chętnie spaceruje również w wolnym czasie.
Jego polecane miejsca w Czechach:
Praga: Zarówno centrum, jak i peryferie, gdzie w książkach Ajvaza rzeczywistość splata się z fantazją.
- Brno: Miasto wyrazistej nowoczesnej architektury, kawiarni i bogatego życia kulturalnego. Wśród największych atrakcji są willa Tugendhatów, zamek Špilberk i niezwykłe podziemne zbiorniki wodne.
- Hradec Králové: Jedno z najważniejszych czeskich miast dla miłośników nowoczesnej architektury.
ALENA MORNŠTAJNOVÁ: Przyroda i rozległe widoki Morawskiej Wołoszczyzny
Alena Mornštajnová urodziła się w Valašskim Meziříčí na wschodnich Morawach. Należy do najchętniej czytanych autorek w Czechach.
Jej powieści często podejmują wielkie tematy historyczne, ale ich nastrój budują także konkretne miejsca. Szczególnie dobrze widać to w Hanie, której akcja toczy się w rodzinnym mieście pisarki, Valašskim Meziříčí. Domy przy rynku, okoliczne ulice, a przede wszystkim rzeka Beczwa współtworzą świat tej opowieści. Pagórkowata Morawska Wołoszczyzna, z bujną przyrodą i pięknymi widokami, pozostaje miejscem, do którego autorka wraca zarówno w książkach, jak i prywatnie.
Dla czytelników chcących poznać świat jej powieści Valašské Meziříčí będzie więc dobrym początkiem literackiej podróży. Mornštajnovą łączy z czeskim krajobrazem więź wykraczająca poza literaturę. Spotkania autorskie prowadzą ją przez cały kraj. Żartuje nawet, że być może odwiedziła już każde czeskie miasto. Najmocniej przyciągają ją jednak miejsca związane ze wspomnieniami z dzieciństwa – obok Morawskiej Wołoszczyzny choćby Praga.
Jej polecane miejsca w Czechach:
Morawska Wołoszczyzna i Valašské Meziříčí: Kraina wzgórz, lasów i rozległych widoków. W okolicy warto odwiedzić skansen w Rožnovie pod Radhoštěm.
Praga: Serce Czech z Zamkiem Praskim, mostem Karola i Starym Miastem.
Nová Paka: Miasto u podnóża Karkonoszy, znane ze złóż kamieni szlachetnych i skamieniałości. Ciekawym miejscem jest też muzeum Klenotnice, przypominające o miejscowej tradycji obróbki agatów.
Morawy Południowe: Słoneczna kraina winnic i tradycji winiarskich. Szczególnie warto zobaczyć wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO kompleks Lednice–Valtice, romantyczne centrum Mikulova oraz Morawski Kras z przepaścią Macocha.
JIŘÍ HÁJÍČEK: Romantyczne oblicze Czech Południowych
Jiří Hájíček urodził się w Czeskich Budziejowicach, w Czechach Południowych.
Tematy jego książek wyrastają z Czech Południowych – malowniczego regionu pełnego zabytków, w którym mieszka i z którego pochodzą jego przodkowie. Chętnie wraca także do Czeskiego Krumlova i w okolice Vodňanskich blat. Ceni ich wyjątkową atmosferę i bogatą historię. Innym wątkiem łączącym jego twórczość z regionem są mołdawity. Poszukiwanie tych zielonych kamieni oraz świat kolekcjonerów zainspirowały go do napisania powieści Zloději zelených koní.
W wolnym czasie najchętniej podróżuje po czeskiej wsi. Pociąga go nie tylko krajobraz, lecz także tak zwany barok wiejski – tradycyjna architektura z charakterystycznymi, bogato zdobionymi szczytami domów południowoczeskich wsi.
Jego polecane miejsca w Czechach:
Czechy Południowe: Kraina stawów, lasów, zabytkowych miast i malowniczych wsi. Do największych atrakcji należą centrum Trzeboni, zamek Hluboká nad Vltavou, okolice Trzeboni ze stawem Svět oraz wyjątkowa wieś Holašovice, słynąca z zabudowy w stylu baroku wiejskiego.
Czeskie Budziejowice: Historyczne centrum z jednym z największych kwadratowych rynków w Czechach, fontanną Samsona i Czarną Wieżą.
Czeski Krumlov: Jedno z najbardziej malowniczych miast Czech, wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dominuje nad nim rozległy kompleks zamkowy z barokowym teatrem i widokami na zakola Wełtawy.
Krajobrazy nad Wełtawą: Rzeka ma źródła na Szumawie i w dużej mierze nadaje charakter Czechom Południowym. W tej części kraju warto zobaczyć Jezioro Czarne, zbiornik Lipno, klasztor w Vyšším Brodzie oraz malownicze doliny rzeczne, lubiane zarówno przez kajakarzy, jak i pieszych turystów.
MARKÉTA PILÁTOVÁ: W Jesioniki oraz do Kromieryża i Velkich Losin
Markéta Pilátová urodziła się w Kromieryżu na Morawach. Jest czeską pisarką, dziennikarką, tłumaczką i hispanistką. Przez dwanaście lat mieszkała w Argentynie i Brazylii.
Do jej książek przenikają doświadczenia z Ameryki Łacińskiej, ale także silna więź z czeskimi górami, przede wszystkim z Jesionikami. Ważnym źródłem inspiracji są dla niej Velké Losiny, gdzie górski krajobraz spotyka się z historią i tajemnicą. Tutejsze uzdrowisko i jego niezwykła przeszłość tworzą atmosferę, którą pisarka uważa za idealną do życia i pracy twórczej.
Na jej literackiej mapie nie brakuje rodzinnego Kromieryża, który pojawia się w książce dla dzieci Kiko a tajemství papírového motýla. W poszukiwaniu opowieści odwiedziła także Litomyšl i Javorník. W tym ostatnim zainteresowały ją zamek Jánský Vrch oraz odrestaurowana sala taneczna Tančírna w dolinie Račí údolí. Bliskie są jej też secesyjne wille i krajobrazy okolic Šumperka, nazywanego „tętniącą życiem bramą Jesioników”.
Jej polecane miejsca w Czechach:
Jesioniki: Góry porośnięte rozległymi lasami, z wyrazistym krajobrazem. Pradziad to najwyższy szczyt Moraw i Śląska, a Rejvíz należy do najważniejszych torfowisk Moraw.
Beskidy: Malownicze grzbiety górskie, lasy i tradycyjne drewniane chaty. Najwyższy szczyt, Łysa Góra, przyciąga turystów rozległą panoramą. Do najbardziej znanych miejsc należą Pustevny z charakterystycznymi budynkami projektu Dušana Jurkoviča.
Velké Losiny: Uzdrowiskowe miasteczko u stóp Jesioników, znane z manufaktury papieru czerpanego, jednej z najstarszych wciąż działających w Europie.
Litomyšl: Miasto z renesansowym zamkiem wpisanym na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. To również miejsce narodzin światowej sławy kompozytora Bedřicha Smetany i gospodarz dorocznego, cenionego festiwalu muzycznego Smetanova Litomyšl.
Kromieryż: Miasto ze wspaniałym pałacem i słynnymi Ogrodem Zamkowym oraz Ogrodem Kwiatowym, wpisanymi na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W pałacowej galerii można zobaczyć obraz Apollo i Marsjasz autorstwa Tycjana.
